بسمه تعالی /

سلام خدمت شما /
دعا کردن در سجده ی آخر نماز آیا استناد شرعی دارد؟ اگر استناد شرعی دارد فلسفه اش چیست؟ /
ممنون

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
باسمه تعالی

سلام علیکم
دعا کردن در سجده ی نماز، مستند شرعی دارد که در قانون ۷۲۰ از نسخه ی دوم قوانین عملی منهاج فردوسیان به آن امر شده است. همچنین برخی ادعیه ی سجده ی نماز نیز مأثور است یعنی از ناحیه ی حضرات ائمه ی طاهرین (علیهم السلام) رسیده است ولی اذکاری مانند: «یا لطیف، ارحم عبدک الضعیف» و «یا جلیل، ارحم عبدک الذلیل» سند شرعی ندارد، هر چند گفتنش به عنوان مطلق دعا، اشکال ندارد. یکی از دعاهای مأثور در سجده ی نماز واجب، آن است که امام باقر (علیه السلام) فرمودند: «اُدْعُ فِی طَلَبِ الرِّزْقِ فِی الْمَکتُوبَهِ وَ أَنْتَ سَاجِدٌ: یا خَیرَ الْمَسْئُولِینَ وَ یا خَیرَ الْمُعْطِینَ اُرْزُقْنِی وَ ارْزُقْ عِیالِی مِنْ فَضْلِک فَإِنَّک ذُو الْفَضْلِ الْعَظِیمِ» (کافی، محدث کلینی، جلد ۲، صفحه ی ۵۵۱، باب الدعاء للرزق) ترجمه: در طلب روزی، بخوان در نماز واجب در حالی که در سجده هستی: ای بهترین کسانی که از او درخواست می شود و از بهترین عطاکنندگان، مرا و خانواده ام را از فضل خویش روزی ده که تو صاحب فضل بزرگ هستی.
در مورد فلسفه ی دعا در سجده، در روایت آمده است: عَنْ عَبْدِ الله بْنِ هِلَالٍ قَالَ شَکوْتُ إِلَی أَبِی عَبْدِ الله (علیه السلام) تَفَرُّقَ أَمْوَالِنَا وَ مَا دَخَلَ عَلَینَا فَقَالَ عَلَیک بِالدُّعَاءِ وَ أَنْتَ سَاجِدٌ فَإِنَّ أَقْرَبَ مَا یکونُ الْعَبْدُ إِلَی الله وَ هُوَ سَاجِدٌ» (کافی، محدث کلینی، جلد ۳، صفحه ی ۳۲۴، باب السجود و التسبیح و الدعاء فیه فی الفرائض و النوافل و ما یقال بین السجدتین) ترجمه: راوی می گوید: به امام صادق (علیه السلام) از پراکنده شدنِ اموالم و مصیبت هایی که به ما رسیده بود شکایت کردم، فرمودند: بر تو باد به دعا کردن در حالی که سجده کرده ای، پس همانا نزدیک ترین حالت بنده به خدای تعالی در حالی است که سجده کرده است.
پس دستور به دعا در سجده، به این دلیل است که حالت سجده، نزدیک ترین حالت بنده به خداوندگار است. البته برای اختصاص دعا به سجده ی آخر، مستندی در نظر ندارم. یعنی الان سندی نیافتم که دعا کردن را منحصر به سجده ی آخر کرده باشند یا توصیه کرده باشند که در سجده ی آخر نماز، دعا خوانده شود.

موفق باشید
حاج فردوسی